Konkurencja ma więcej klientów? Zamiast ją kopiować, zrób to
Właściciel małej piekarni zauważył, że konkurencja po drugiej stronie ulicy ma codziennie kolejkę, a on pustą ladę po południu. Zareagował szybko: skopiował ich godziny otwarcia, asortyment, a nawet sposób ułożenia pieczywa na witrynie. Kolejka u konkurencji nie zmalała. Jego lada nadal świeciła pustkami. Skopiował wszystko oprócz jednej rzeczy – tego, co faktycznie przyciągało ludzi do sąsiada. To najczęstszy błąd, jaki popełniają właściciele firm widząc sukces konkurencji: kopiują formę, nie rozumiejąc przyczyny.
Dlaczego kopiowanie konkurencji rzadko działa?
Gdy widzisz, że konkurent ma więcej klientów, naturalnym odruchem jest analiza tego, co robi inaczej, i powtórzenie tego u siebie. Problem w tym, że to, co widoczne na zewnątrz, rzadko jest prawdziwym źródłem przewagi. Zwykle jest jedynie jej symptomem. Kopiując symptom, nie przejmujesz przyczyny. W efekcie inwestujesz czas i pieniądze w naśladownictwo, które nie daje żadnej rzeczywistej korzyści.
Czym jest przewaga konkurencyjna według Richarda Rumelta?
Richard Rumelt w książce „Dobra strategia, zła strategia” rozprawia się z popularnym mitem, że strategia to lista ambitnych celów i działań do skopiowania od najlepszych. Jego definicja jest znacznie bardziej precyzyjna.
Przewaga rodzi się z asymetrii, nie z naśladownictwa
Rumelt podkreśla, że prawdziwa przewaga konkurencyjna wynika z asymetrii. Czegoś, co Ty masz, a konkurencja nie może łatwo powtórzyć: unikalnej wiedzy, relacji, lokalizacji, procesu albo sposobu myślenia o kliencie. Kopiowanie konkurenta z definicji niweluje asymetrię, bo upodabnia Cię do niego, zamiast Cię odróżniać.
Strategia to nie lista działań, lecz odpowiedź na konkretny problem
Według Rumelta większość tak zwanych „strategii” w małych firmach to w rzeczywistości zbiór pobożnych życzeń: „zwiększyć sprzedaż”, „być liderem rynku”, „oferować najlepszą obsługę”. To nie jest strategia, to cel bez odpowiedzi na pytanie, jak konkretnie zamierzasz go osiągnąć, biorąc pod uwagę realne przeszkody.
Diagnoza: zanim zaczniesz działać, zrozum, na czym polega Twój problem
Pierwszym elementem dobrej strategii jest diagnoza. Precyzyjne określenie, co tak naprawdę stoi na przeszkodzie Twojemu rozwojowi. Czy to naprawdę mniejszy asortyment niż u konkurencji? Czy może raczej brak rozpoznawalności w okolicy, słabsza lokalizacja, albo zupełnie inny profil klienta, którego dotychczas nie dostrzegałeś? Zadaj sobie pytanie: czy naprawdę wiesz, dlaczego klienci wybierają konkurencję, czy tylko zakładasz, że wiesz?
Polityka przewodnia: wybierz jeden kierunek, nie wszystkie naraz
Drugim elementem jest polityka przewodnia czyli ogólne podejście do rozwiązania zdiagnozowanego problemu. Dobra polityka przewodnia polega na dokonaniu wyboru, a nie na próbie robienia wszystkiego jednocześnie. Jeśli diagnoza wskazuje, że problemem jest brak rozpoznawalności, polityką przewodnią może być budowanie lokalnej społeczności wokół marki, a nie poszerzanie oferty czy obniżanie cen.
Spójne działania: przewaga wynika z synchronizacji, nie z pojedynczych ruchów
Trzeci element to konkretne, spójne działania, które wzajemnie się wzmacniają. Pojedyncza promocja czy nowy produkt nic nie zmieni, jeśli nie jest częścią spójnego planu wynikającego z diagnozy i polityki przewodniej. To właśnie brak spójności, a nie brak pomysłów, jest najczęstszą przyczyną, dla której działania marketingowe małych firm nie przynoszą efektu.
Jak znaleźć własną asymetrię zamiast kopiować lidera?
Patrzenie na lidera rynku jest kuszące. Skoro coś działa u niego, naturalnym odruchem jest próba zrobienia tego samego: podobnej oferty, komunikacji, procesu sprzedaży czy modelu obsługi. Problem w tym, że kopiując lidera, zaczynasz grać w grę, w której to on najczęściej ma więcej pieniędzy, większy zespół, silniejszą markę i większy zasięg. Dlatego lepsze pytanie brzmi nie: „Co oni robią lepiej ode mnie?”, ale: „Co ja mam, wiem albo potrafię zrobić, czego oni nie są w stanie łatwo skopiować?”
To właśnie jest asymetria – przewaga wynikająca z tego, że dysponujesz czymś, czego konkurencja nie może po prostu kupić, wdrożyć w przyszłym miesiącu albo odtworzyć po przejrzeniu Twojej strony internetowej. Może nią być na przykład wieloletnia relacja z lokalnymi dostawcami, dzięki której masz dostęp do produktów szybciej lub na lepszych warunkach. Może to być zaufanie bardzo konkretnej grupy klientów budowane przez lata. Może to być pracownik posiadający rzadkie połączenie kompetencji albo właściciel firmy, który zna branżę od strony, której konkurenci nigdy nie poznali.
Asymetrią może być również sposób działania. Mała firma nie wygra z korporacją wysokością budżetu reklamowego, ale może odpowiadać klientowi w 15 minut, podejmować decyzje tego samego dnia i dopasować usługę do nietypowej sytuacji bez przechodzenia przez pięć poziomów akceptacji.
Co ważne, przewaga nie zawsze musi wyglądać spektakularnie. Często jest czymś, co firma uważa za zupełnie normalne, ponieważ robi to od lat.
Dlatego warto zrobić proste ćwiczenie. Zamiast analizować konkurencję, wypisz odpowiedzi na kilka pytań:
- Co robimy wyjątkowo dobrze, choć dla nas wydaje się to oczywiste?Do czego mamy dostęp, czego inni nie mają?
- Za co klienci regularnie nas chwalą?
- Co potrafimy zrobić szybciej, łatwiej albo bardziej elastycznie niż większa konkurencja?
- Jaką wiedzę zdobyliśmy przez lata, której nie da się nauczyć z kursu w kilka tygodni?
- Jakie relacje, doświadczenia, dane, procesy albo kompetencje są trudne do odtworzenia?
- Co stracilibyśmy, gdyby z firmy odeszła konkretna osoba?
Dopiero później warto spojrzeć na rynek i zadać drugie pytanie: czy któraś z tych rzeczy ma znaczenie dla klienta?
Przykład: firma, która przestała gonić lidera rynku
Mała firma transportowa przez lata próbowała konkurować ceną z większym graczem na rynku, kopiując jego strukturę cenników. Dopiero diagnoza pokazała, że klienci większego konkurenta wybierali go nie z powodu ceny, lecz przewidywalności terminów. Mała firma zmieniła kierunek. Zainwestowała w system śledzenia przesyłek w czasie rzeczywistym, czego konkurent na tamtym etapie nie oferował. To był jej unikalny punkt zaczepienia, nie kopia cudzej strategii.
Test: czy Twoja strategia to naśladownictwo, czy przewaga?
Przeanalizuj trzy ostatnie decyzje biznesowe, które podjąłeś po obserwacji konkurencji. Przy każdej zapytaj: czy to działanie wynika z mojej własnej diagnozy problemu, czy z chęci dorównania konkurentowi? Czy wzmacnia coś unikalnego dla mojej firmy, czy upodabnia mnie do innych graczy na rynku?
Podsumowanie
Przewaga konkurencyjna nie powstaje przez kopiowanie tego, co robi lider rynku. Powstaje przez zrozumienie własnej, unikalnej asymetrii i zbudowanie wokół niej spójnej strategii. Diagnoza, polityka przewodnia i spójne działania to droga do przewagi, której konkurencja nie będzie w stanie po prostu skopiować. Następnym razem, gdy zobaczysz sukces konkurenta, zapytaj „czego ja mam więcej, co mogę wykorzystać”.
