Jak wykorzystać swoje mocne strony w prowadzeniu firmy?
Właścicielka małej agencji projektowej przez dwa lata próbowała nauczyć się sprzedaży, finansów i zarządzania zespołem – bo „dobry przedsiębiorca powinien ogarniać wszystko”. W tym czasie jej zespół produkował przeciętne projekty, bo jej uwaga była rozproszona. Dopiero gdy zatrudniła osobę od sprzedaży i księgową, a sama wróciła do tego, w czym była najlepsza. Do projektowania i relacji z klientam. Firma zaczęła rosnąć. Nie zmieniła rynku. Zmieniła to, na czym skupiała swoją energię. To nie jest historia o delegowaniu. To historia o tym, jak rzadko przedsiębiorcy naprawdę wiedzą, w czym są dobrzy.
Dlaczego próba bycia dobrym we wszystkim jest pułapką?
W małych firmach panuje przekonanie, że właściciel musi umieć robić trochę wszystkiego – sprzedawać, księgować, zarządzać, tworzyć produkt. To przekonanie jest jednym z najdroższych błędów w prowadzeniu biznesu, bo każda godzina spędzona na słabej stronie jest godziną odebraną mocnej stronie. Firma nie rośnie dzięki przeciętności rozłożonej równo na wszystkie obszary – rośnie dzięki doskonałości skoncentrowanej w jednym miejscu.
Czego uczą wizjonerskie organizacje o sile unikalności?
Jim Collins i Jerry Porras, autorzy „Wizjonerskich organizacji”, pokazują, że firmy, które przetrwały dekady na szczycie, nie wygrywały dzięki uniwersalności. Wygrywały dzięki temu, że rozpoznały własne, unikalne źródło przewagi i budowały wokół niego całą organizację.
Każda trwała firma ma swoje DNA
To coś, co trudno skopiować konkurencji, bo wynika z unikalnego połączenia ludzi, kultury i sposobu myślenia w danej organizacji. Nie da się go kupić ani wdrożyć z podręcznika – trzeba je odkryć we własnej firmie.
Silne strony rzadko są oczywiste na pierwszy rzut oka
Wiele firm uważa za swoją mocną stronę to, co po prostu najgłośniej komunikuje na zewnątrz, a nie to, co faktycznie przynosi im przewagę. Prawdziwa mocna strona to często coś, co robisz tak naturalnie, że nawet nie zauważasz, że to umiejętność. Dopóki ktoś inny nie powie, że nie potrafi tego powtórzyć. Zadaj sobie pytanie: ile czasu w ostatnim miesiącu poświęciłeś na poprawianie swoich słabości, a ile na rozwijanie mocnych stron?
Fiksacja na słabościach kosztuje więcej niż się wydaje
Poprawianie słabej strony z poziomu „słaby” do poziomu „przeciętny” pochłania ogromne ilości energii i rzadko daje przewagę konkurencyjną. B konkurencja też jest „przeciętna” w tym samym obszarze. Tymczasem rozwinięcie mocnej strony z poziomu „dobry” do poziomu „wybitny” daje efekt, którego nikt inny nie jest w stanie powtórzyć. Oddanie komuś obszaru, w którym nie jesteś dobry, nie jest przyznaniem się do porażki. Delegowanie słabości to jedna z najbardziej strategicznych decyzji, jakie może podjąć właściciel firmy – pod warunkiem, że wie, co oddaje i dlaczego.
Jak znaleźć prawdziwe mocne strony swojej firmy?
Według Jima Collinsa i Jerry’ego Porrasa prawdziwych mocnych stron firmy nie należy szukać wyłącznie w tym, co dziś robisz lepiej od konkurencji. Technologie, produkty, strategie czy kanały sprzedaży mogą się zmieniać. Trwalsze są kompetencje i sposób działania, które wynikają z tego, kim jesteś jako przedsiębiorca i w czym konsekwentnie potrafisz tworzyć wartość.
W duchu „Wizjonerskich organizacji” warto zadać sobie kilka pytań:
- Co potrafię robić dobrze niezależnie od konkretnego produktu czy usługi? Np. nie „prowadzę Instagram”, ale „potrafię upraszczać trudne tematy i przekładać je na komunikację, która sprzedaje”.
- Co powtarza się w moich sukcesach? Przyjrzyj się najlepszym projektom z ostatnich lat. Co było w nich wspólne i jaka była w nich Twoja rola?
- Za co naprawdę cenią mnie klienci? Niekoniecznie za to, co znajduje się w cenniku. Czasem największą wartością okazuje się sposób myślenia, organizowania chaosu, podejmowania decyzji czy dostrzegania możliwości.
- Co pozostałoby moją przewagą, gdyby jutro zmieniła się technologia albo rynek? Jeśli Twoją „mocną stroną” jest obsługa konkretnego narzędzia, może ona szybko stracić znaczenie. Jeśli jest nią umiejętność rozwiązywania określonego rodzaju problemów jest znacznie trwalsza.
- Co jest moim rdzeniem, a co tylko obecną strategią? To jedno z najważniejszych rozróżnień u Collinsa i Porrasa: zachowuj rdzeń, stymuluj postęp. Nie trzeba kurczowo trzymać się usług, produktów czy sposobu działania. Trzeba wiedzieć, czego nie warto zgubić podczas zmian.
Dlatego zamiast pytać wyłącznie „W czym jestem dobra?”, przedsiębiorca powinien zapytać:
„Co jest we mnie i mojej firmie na tyle wartościowe, że chcę to zachować nawet wtedy, gdy zmienię produkty, klientów, narzędzia albo cały model biznesowy?”
To właśnie tam najczęściej znajdują się prawdziwe, długoterminowe mocne strony.
Odpowiedzi na te pytania rzadko pokrywają się z tym, co firma deklaruje jako swoją przewagę w materiałach marketingowych.
Przykład: firma, która przestała udawać, że robi wszystko
Mała firma remontowa przez lata reklamowała się jako „kompleksowa obsługa od A do Z” – projekt, materiały, wykonanie, wykończenie. W praktyce najlepsze opinie dostawała wyłącznie za jakość wykończenia i terminowość. Gdy właściciel przestał oferować projektowanie (zlecając je zewnętrznej pracowni) i skupił cały zespół na wykończeniach, firma zaczęła otrzymywać trzykrotnie więcej poleceń niż wcześniej, mimo węższej oferty.
Ćwiczenie: zrób inwentaryzację swoich mocnych stron
Krok 1. Znajdź trzy rzeczy, w których jesteś naprawdę dobry
Poświęć 15 minut i wypisz trzy obszary, w których Twoja firma jest obiektywnie lepsza niż większość konkurencji.
Nie wpisuj ogólników takich jak „wysoka jakość”, „indywidualne podejście” czy „profesjonalna obsługa”. To deklaracje, które może złożyć niemal każda firma.
Poszukaj konkretnych przewag, np.:
-
Potrafimy zrealizować zamówienie w dwa dni, podczas gdy konkurencja potrzebuje tygodnia.
-
Nasi klienci wracają częściej niż do innych firm w branży.
-
Potrafimy rozwiązywać nietypowe problemy, z którymi konkurenci sobie nie radzą.
Przy każdej mocnej stronie zapisz dowód. Może to być wynik sprzedaży, opinia klientów, wskaźnik ponownych zakupów albo konkretny projekt zakończony sukcesem.
Jeżeli nie potrafisz wskazać żadnego dowodu, być może opisujesz swoje przekonanie, a nie rzeczywistą przewagę.
Krok 2. Sprawdź, skąd bierze się Twoja przewaga
Collins i Porras podkreślają znaczenie odróżnienia trwałego rdzenia organizacji od praktyk i strategii, które mogą się zmieniać.
Dlatego przy każdej z trzech mocnych stron odpowiedz na pytania:
-
Dlaczego jesteśmy w tym dobrzy?
-
Czy ta przewaga wynika z kompetencji ludzi, sposobu organizacji pracy, doświadczenia czy konkretnego narzędzia?
-
Czy pozostanie naszą przewagą za pięć lat?
-
Co musielibyśmy zrobić, żeby konkurencja nie mogła nas łatwo dogonić?
Przykładowo: jeżeli Twoją przewagą jest szybkie tworzenie treści, zastanów się, czy wynika ona ze znajomości konkretnego programu, czy z umiejętności błyskawicznego rozumienia potrzeb klientów.
Program może się zmienić. Umiejętność rozumienia klientów pozostanie wartościowa.
Krok 3. Sprawdź, na co naprawdę przeznaczasz zasoby
To najważniejsza część ćwiczenia.
Przy każdej mocnej stronie zapisz, ile czasu, pieniędzy i uwagi poświęcasz na jej rozwijanie.
Zadaj sobie pytania:
-
Czy inwestuję w rozwój tego, co już przynosi mi najlepsze rezultaty?
-
Czy moi najlepsi pracownicy zajmują się zadaniami, w których mają największą przewagę?
-
Czy wydaję pieniądze na doskonalenie swoich mocnych stron, czy głównie na nadrabianie słabości?
-
Czy przyjmuję zlecenia tylko dlatego, że mogę je wykonać, mimo że nie wykorzystują moich największych kompetencji?
Może się okazać, że 80% czasu poświęcasz na usługi, w których jesteś przeciętny, a tylko 20% na te, które rzeczywiście wyróżniają Cię na rynku.
To sygnał, że warto przemyśleć sposób zarządzania firmą.
Krok 4. Podejmij jedną konkretną decyzję
Na koniec wybierz jedną mocną stronę, którą chcesz rozwijać przez najbliższe 90 dni.
Zapisz:
-
Co wzmocnię? Np. kompetencje w rozwiązywaniu nietypowych problemów klientów.
-
W co zainwestuję? Np. szkolenie, zatrudnienie specjalisty, usprawnienie procesu.
-
Z czego zrezygnuję? Np. z części usług, które pochłaniają dużo czasu i nie dają satysfakcjonujących wyników.
-
Po czym poznam postęp? Np. wyższa marża, krótszy czas realizacji, więcej poleceń.
Najważniejszy wniosek
Warto pamiętać o jednym rozróżnieniu: Collins i Porras nie twierdzą, że firma powinna koncentrować się wyłącznie na tym, w czym obecnie jest najlepsza. W ich koncepcji równie ważne jest stawianie ambitnych celów, eksperymentowanie i nieustanny rozwój. Nie każda obecna mocna strona musi stać się fundamentem firmy na kolejne dwadzieścia lat. Dlatego celem ćwiczenia nie jest stworzenie listy rzeczy, które robisz dobrze, i kurczowe trzymanie się ich. Celem jest rozpoznanie, które kompetencje warto chronić i rozwijać, a które są jedynie elementem obecnego sposobu prowadzenia biznesu. Bo prawdziwą siłą przedsiębiorcy jest zdolność rozpoznania, co warto zachować, co rozwijać, a co odważnie zmienić.
Podsumowanie
Prowadzenie firmy w oparciu o mocne strony to nie kwestia ambicji, lecz matematyki energii i czasu. Firmy, które przetrwały najdłużej, nie próbowały być dobre we wszystkim. Skupiły całą swoją energię na tym jednym obszarze, w którym mogły być naprawdę wybitne, a resztę oddały innym. Zanim zaczniesz kolejny kurs, który ma „uzupełnić Twoje braki”, zapytaj siebie, czy nie lepiej zainwestować ten czas w to, co już robisz najlepiej.
